6
platon ve 50 kurabiye
birbirinin aynı 50 kurabiye problemini çözebilmiş miydin? diyelim ki uzaydan dünyaya düştün ve henüz hiç fırın görmüş değilsin. güzel kokular saçan bir dükkâna giriyorsun ve tepside birbirinin tıpatıp aynısı elli kurabiye çıkıyor karşına. bence kafanı kaşıyıp sorarsın kendine, nasıl böyle aynı olabiliyorlar diye. üstelik birinin kolu eksik, diğerinin kafasından bir parça kopmuş, bir başkasının da karnı fazla şişkin olabilir pekâlâ. ama iyice düşündüğünde, bütün bu kurabiyelerin ‘bir ortak paydası’ olduğu sonucuna varırsın. hiçbiri mükemmel olmadığı halde, ‘ortak bir kökenleri’ olması gerektiğini sezersin. bütün kurabiyelerin bir ve aynı biçime göre pişirilmiş olduğunu kavrarsın.
ama hepsi bu kadar değil, dahası da var: şimdi artık bu biçimi ‘görmek’ isteyeceksin. çünkü belli ki biçim kırık dökük kopyalarından karşılaştırılamayacak ölçüde mükemmeldir ve bir bakımda daha da güzeldir.
eğer bu soruyu tek başına yanıtlayabildiysen, demek ki felsefi bir meseleyi tam da platon’un yaptığı gibi çözmüş oldun. diğer birçok filozof gibi o da “uzaydan dünyaya düşmüştü” dünyadaki bütün görüngülerin nasıl birbirine bu kadar benzeyebileceğine şaşırıyordu platon ve o da, etrafımızda gördüğümüz şeylerin “ötesinde” ya da “ardında” sınırlı sayıda biçimler bulunduğu sonucuna varmıştı. bu biçimlere “idealar” adını verdi. bütün atların, domuzların ve insanların ardında “at ideası”, “domuz ideası” ve “insan ideası” yatıyordu.(ve işte bu yüzden sözünü ettiğimiz fırında insan şeklindeki kurabiyelerin yanı sıra domuz ve at şeklinde kurabiyeler de pişirilebilir. çünkü iyi bir fırın genellikle birçok değişik kalıp bulundurur. ama her kurabiye çeşidi için bir tek kalıp olması yeterlidir.)
sonuç: platon “duyular dünyası”nın ardında ayrı bir gerçeklik bulunduğuna inanıyordu. bu gerçekliğe “idealar dünyası” adını vermişti. doğada karşımıza çıkan çeşitli görüngülerin ardındaki ebedi ve değişmez “örnek resimler”, yani ilk resimler burada yer almaktaydı. bu ilginç açıklamaya platon’un “idealar öğretisi” diyoruz.
  • 0
    sif10 8 gün önce
    ilginçmiş ama benim gözümde platon hala ne yaptığından haberi olmayan eski miteolojik filozoflardan.


  • karışık

    Karışık

    30 takipçi

  • abone ol

  • moderatörler

    gaddarus

    oxygen
    tombalaci
    kaygusuzyazar
    hellomyfriend
    ilteris
    darkier
  • bölüm kuralları

    - bölümü takip etmeyi unutmayınız..

    aklınıza bölüm ismi gelmediyse bu bölüme ekleyebilirsiniz..

    ekleyeceğiniz bölümü bulamadıysanız bu bölüme ekleyebilirsiniz..

    bölüm seçmek istemeden paylaşmak istiyorsanız bu bölüme ekleyebilirsiniz..

    başlık fark etmez istediğiniz başlıkta açabilirsiniz..

    - reklam yapmak yasaktır..


popi yükleniyor...

popi yükleniyor...

pupu yükleniyor...

pupu yükleniyor...

tepe yükleniyor...

tepe yükleniyor...

g20 yükleniyor...

g20 yükleniyor...