sürekli genellemeler yaparak konuştuğumuz gerçeği

    15
    nirvanascoffee 28.2.2018 20:27 ~ 20:29
    benim de yaptığım absürd bir insan davranışı karakteristiği.

    özellikle bir toplum hakkında konuşurken bu yönteme başvururuz.

    mesela "ingilizler şöyle şöyle insanlar" deriz. hayatında kaç ingiliz'i yakinen tanıdın diye sorsalar çoğumuz muhtemelen bir elin parmakları kadar ingiliz'i tanımıyoruzdur.

    kendi toplumumuzda bunu çoğunlukla bölünmüş kamplar hakkında konuşurken yaparız. mesela şu cemaat şöyle, bu mahallede yaşayan insanlar şöyle, şu partiye oy verenler şöyle gibi.

    bunu sadece sıradan insanlar yapmazlar elbette. entelektüel beceri açısından olağanüstü insanlar da tv'lerde konuşurken bu genelleme yapma hastalığından muzdarip olduklarını alenen gösterirler.

    hiç bir zaman bir insan topluluğunun pek çok açıdan birbirinden farklı bireylerden teşekkül ettiğini, her bireyin sıyam ikizi bile olsa diğerinden huy, karakter, düşünce, tutum ve davranış açısından farklı olduğunu aklımıza getirmeyiz.

    daha da önemlisi bu davranışımızın arkasında yatan mekanizmaları ve bu mekanizmaların nasıl çalıştığını anlamaya çaba sarf etmeyiz.

    şimdi.

    siktir edin bunları da, ben size bu konunun nereden aklıma geldiğini anlatayım.

    az önce bir dallamanın bir konuyla ilgili yazdığı kısa bir yazıya denk geldim. dallama, dediğime bakmayın aslında konu genelleme olduğunda ben de çoğu zaman bu dallamadan pek aşağı kalmıyorum.

    bu dallama hazretleri toplumun bir kesimi hakkında bir hüküm veriyor. sonra da verdiği hükmü gerekçelendirmek için yaptığı gözlemleri anlatıyor. her anlattığı gözlem bireysel bir olay niteliğinde. ama sayın dallamamız her münferit olayı o kesime keskin bir şekilde genelliyor.

    bu yazıyı okuyunca yıllar önce siyaset bilimi hocamızın bir dersinde biz öğrencilerine söylediği bir sözü hatırladım:

    "çok fazla genelleme yapmamaya özen gösterin. çünkü genellemelerin tamamı absürtlüktür."

    çok absürd davranıyoruz çok.

    nasıl kurtulacağız bu huylarımızdan bilmiyorum:)
  • 0
    bohac 28.2.2018 21:05
    istisnalar kaideyi bozmaz diye güzel bir deyişimiz var. istisna dediğimiz şeyin sayısı zaten azdır. genellenen kısma pek etki edemezler. şimdi gelelim kültür meselesine. her kültürün genel bir karakteristiği vardır. gerek ingiliz olsun, gerek türk olsun. o kültüre ait insanlarda bu belirtiler genel olarak görüldüğü için rahatça genellenmektedir. cemaat kültürü, memleket kültürü, siyasi parti kültürü hepsi genellenebilir. elbette istisnalar vardır. istisna çoksa o zaman genellemek gerçekten yanlış olur. şahsen ben tartışmalardan uzak durabilmek adına genellemelerden kaçınırım ama genellemelerin tamamını da yanlış kabul edemem.
    kısaca bana göre, istisna azsa genelleme yapılması yanlış değildir.
  • 0
    mononoaware 28.2.2018 21:51
    bireyciliğin ve bireylerden oluşan çok sesliliğin kötü olmadığı bilincine kavuşmak gerek sanırım. bilmediğinden korkarsın onu bir yere ait edersin. bilmediğin farklıdır çünkü. farklılıkların uyumunun gözlere sokulması gerek. kültür kısmı da var tabi işin herkes bir üzüm bir tarafa kararıyor :)
  • 0
    plumerion 28.2.2018 22:19
    bu konuyu açacaktım, iyi ki gezinmişim (=
  • 0
    amesprofondes 1.3.2018 01:15
    toplu bir ortamda insan psikolojisi toplumun genel davranışlarını benimseyen bir hal alır. bunun sebebi yeterli özgüvene sahip olamamaktan kaynaklıdır. toplu bir ortamda kendi benliğini ve fikirlerini koruyabilen, fikirlerini savunabilecek bilgi birikimine sahip olan insanlar bu ortamda fark yaratır ve dikkatleri üzerine çekmeyi başarır. bu tür insanlar da ortamı yönetmeyi başarır ve insanlara kendini ister istemez dinletir. kendi benliğinizin dışına çıkmayın. lider olan siz olun.
  • 0
    serin 1.3.2018 23:06
    memleket konusunda böyle genellemeler oluyor. kayserili kurnaz olur gibi. aslında o bolgeden aileler benzer sekilde cocuk yetistiriyor olabilir ve cikan insanlar birbirini andirabilir. bu genelleme tarzi sizi her zaman dogru sonuca goturmeyebilir tabii. ıstisnalar ve farkliliklarla doludur hayat. otomatik dusunmemek lazim
  • 0
    kekomuyuz 2.3.2018 01:38
    bu da dahil tüm genellemeler yanlıştır
  • 0
    jerusalem 2.3.2018 01:44
    insanoğlu toplum olarak yaşadığı müddetçe genellemeye devam edecek. bak bu da bi genelleme. yapıcaz aga. ister fıtrat de ister cehalet. ben buna hayatın gerçeği diyorum.
  • 0
    ikiucubokludegnek 2.3.2018 04:49
    kurunun yanında yaşta yanarmış hocam yapacak bi şey yok :)
  • 0
    likeavause 2.3.2018 23:14
    genelleme yapmadan konuşursak hiçbir şeye kesinlik veremeyiz