şahbegler(şebekler)

    3
    yuceltanay 10.5.2018 21:25
    ırak’ın kuzeyinde musul şehrinin doğusunda yaklaşık yetmiş köyden fazla ve sayıları 500.000’e yakın alevi-bektaşi inanışına sahip olan şebek topluluğu hakkında yapılmış çalışma sayısının yok denecek kadar az olduğu müşahede edilmektedir.
    mevcut çalışmalarda da özellikle şebeklerin kökenleri ve ırak’ın kuzeyine nereden geldikleri ve ne zaman yerleştikleri hakkında ileri sürülen görüşler birbirleriyle çelişki içerisindedir. türkmen araştırmacı ve yazarlar dışında, bazı yazarların, özellikle şebeklerin kimlikleri ile ilgili olarak kanıt sunmadan ısrarla arap veya kürt olduklarını, diğerlerinin ellerinde tarihsel kanıtlar olmasına rağmen kerhen türkmen olduklarını beyan etmektedirler.
    şebekler aslında bir alevi - bektaşi tarikatının bir koludur. şebekler ile ilgili olarak en sağlıklı çalışma “ırak’ta bektaşi topluluğu şebekler” adı altında ahmet taşkın tarafından yapılmıştır. taşkın şebekleri, “hacı bektaş’a bağlanan pirler vasıtasıyla kendilerini bektaşi olarak sayarlar. 12 imam soyundan gelen din adamlarına pir denilmekte, cem başta olmak üzere bütün dinsel ritüeller pir tarafından yürütülmekte, gülbank, nefes ve cemler türkçe olarak okunmaktadır.” şeklinde tanımlamıştır.
    osmanlı devleti’nin parçalanması ve özellikle ırak ve suriye devletlerinin kurulmasıyla birlikte, alevi - bektaşi toplulukları ile bu coğrafya üzerinde yaşayan diğer toplulukların da aidiyet hislerinde ve kimliklerinde meydana gelmiştir. bu bakımdan meydana gelen parçalanma neticesinde aynı tarikata mensup topluluklar arasında hem iletişim zayıflamış hem de kendilerini çevredeki diğer topluluklara tanıtmada, kabul ettirmede zorlanmışlardır. böylece şebekler bir taraftan sünnilik-şiilik, diğer taraftan şafiilik-kürtçülük kıskacında kalarak ya sünnileşmiş, ya şiileşmiş veyahut bir bölümü de kürtleşmiştir. bunun sonucu olarak günümüzde bektaşi olan şebeklerin sayısı azalmıştır.
  • 0
    yuceltanay 10.5.2018 21:28
    şebekler, silsile olarak hacı bektaş’a bağlanan pirler vasıtasıyla kendilerini bektaşî olarak sayarlar. oniki imam soyundan gelen din adamlarına pîr denilmekte, cem başta olmak üzere bütün ritüeller pîr tarafından yürütülmektedir. gülbank, nefes ve cemler türkçe olarak okunmaktadır. şebekler, şebekçe adı verdikleri bir dili kullanmanın yanı sıra arapça, türkçe ve kürtçe de konuşmaktadırlar. şebekler, uzun süreden beri sünnîlik ve şiîlik kıskacında kalarak sünnîleşmekte veya şiîleşmektedirler. bu kıskacın bir sonucu olarak bektaşî olan şebeklerin sayıları giderek azalmaktadır. anahtar kelimeler: ırak, musul, şebek, bektaşî, buyruk, şebekçe