kaderiyye

    5
    yuceltanay 28.6.2018 22:18
    kader inancını reddeden düşünce ve inanç akımı. bu adlandırma, akım üyelerinin allah’ın belirlediği kader yerine (islamiyete göre) insanin belirlediği bir kadere inanmaları ve fiilleri allah'a değil insana isnat etmelerinden dolayı yapılmıştır. tam bir düşünce ve inanç okulu durumuna gelmesini sağlayacak bir sistematiğe sahip olmayan kaderiyye akımınin görüşleri çeşitli kişilerce temsil edildi ve giderek mutezile okulunun temel tezleri arasına girerek varlığını sürdürdü.

    islam mezhepler tarihçilerine göre kaderiyye akımına emevi halifelerinden abdülmelik ıbn mervan döneminde haccâc tarafından öldürülen ma'bed ibn halid el-cüheni (ö.80/699) öncülük etti. tabiûn bilginlerinden olan ve hasan basri'nin derslerini izleyen el-cüheni'nin kader konusundaki düşüncelerinin yaygınlık kazanmasında ünlü mutezile bilginlerinden amr b. ubeyd'in önemli etkisi oldu. kaderi düşüncelere yön veren etken, ilmi olmaktan çok siyasi niteliklidir. emevilerin yönetimlerini meşrulaştırmak amacıyla cebr düşüncesinden yararlanmaya, çalışmalarına karşılık, bu yönetime muhalif kişiler onların anladıkları anlamda bir kadere, dolayısıyla onların yönetimine karşı çıkıyorlardı. nitekim el-cüheni'nin öldürülmesine kader konusundaki düşünceleri değil, abdurrahman b. es'as'in emevilere karşı başlattığı isyana katılması neden olmuştu. mevcut yönetime karşı muhalefet, eylemlerini allah’ın takdiri ile açıklayan emevilerin uygulamalarından dolayı sorumlu olduklarını savunan tüm ilk kaderilerin ortak özelliğidir.

    kaderiyye inançları el-cüheni'den sonra, hişam b. abdülmelik (h.105-123) tarafından önce dili, sonra başı kestirilerek öldürülen gaylan b. müslim el-kipti ed-dimaski tarafından daha sistemli bir biçimde savunuldu. bu nedenle gaylan, kaderiyye'nin gerçek kurucusu sayılır. gaylan'ın öldürülmesinden sonra kaderiyye bağımsız bir akım olarak varlığını sürdüremedi, ancak kadere ilişkin düşünceleri kısmen değiştirilerek mutezile tarafından savunuldu. bu nedenle kaderiyye kimi zaman mutezile içinde bir kol gibi görülmüş; kimi zaman da mutezile, kaderiyye olarak adlandırılmıştır.
  • 0
    yuceltanay 28.6.2018 22:18
    kaderiyye bağımsız bir okul durumuna gelemediği için bir düşünce sisteminden söz edilemez. ancak bu akım içinde yer alan kişilerin kader ve buna bağlı olarak insanin özgürlük ve iradesi, allah’ın iradesinin insanin fiilleri üzerindeki etkisi gibi konularda birleştikleri söylenebilir. buna göre insan özgür ve irade sahibi bir varlıktır. bu nedenle eylemlerinden sorumludur. ne allah’ın irade etmesi ve yaratması anlamında, ne de bilmesi ve takdir etmesi anlamında bir kader vardır. insan eylemini bilgisiyle kendisi seçer, sonra iradesi ile seçtiği eyleme yönelir ve yapabilme gücüyle yaratır. allah bu eylemi önceden belirlemez., iradesinin bu eylemle bir ilgisi, gücünün de ortaya çıkısında bir etkisi yoktur. allah insanin eylemlerini ancak ortaya çıktıktan sonra bilebilir.
  • 0
    turan544 29.6.2018 03:03
    kafa karişiklığı imtihan sürecinde yaşanıyor. allah yaratma, benzersiz essiz sıfatları arasında zaman ve mekan konularındanda münezzehtir yaratıkların yaratanı tarafından, sonrasında ne yapacağı hangi tercihleri yapacağı tüm davranışları öncesinde bilmesi kısaca kader, iman ederken şartları arasında kader olması saptırıcılık bağlamında çok hassas bir konu, son elli yılda kadere feleğe sövmeyen şarkı sözü varmı alamet bu ya sabah imanlı akşam imansız gelir deniyor
    0
    yuceltanay 29.6.2018 19:23
    katlılarınız için teşekkürler