30

haz ve zevk üzerine



zizek ((pi: slavoj žižek)) haz ve zevk ayrımını güzel yapıyor. zevkin, bozulmuş bir haz tanımı olarak ele alıyor. şimdi romeo ve juliet'te friar'ın dediği şeyi hatırlayalım:

-bu şiddetli hazlar şiddetli sonuçlar doğurur. ve zafere ulaştıklarında, insanı öper öpmez tüketen ateşle barut gibi yok olup giderler.

hazzın arzu için bir nesne amaçladığını, o nesneyle özne arasındaki engellerin haz doğurduğunu söylemek gerekirse, hazzı tanımlarken arzulanan nesneye duyumsanan ilgi denebilir. zevkin kötürüm oluşunun, bozulmuş haz oluşunun sebebi, devam eden süreçte zevk alındığına dair söylemlerdir.

bir nevi adaleti beklemek ve beklerken içkinleştirip, bir tür haz duygusu haline getirmek diye örnek verelim. kinin adaleti şaşırtmadan karşılık verilecek bir doğru olduğunu da aklımızda tutalım. herhangi bir doyuma ulaştırılması istenen arzunun nesnesiyle beraber var olduğunu iddia edebiliriz ama nesne olmaksızın haz duygusunu nasıl var edebiliriz peki? burada hayal gücü kullanımı ortaya çıkıyor. hayaller engellerin soyut manada oluşturduğu, bir tür beklentilerin icadın anası olmasına denk düşüyor.

cennetten örnek verelim. sonsuz haz sahibi bir canlı, istemek için kafa yormak yerine sadece istemek için yaşar. bu şu anlama gelebilir: istek, arzu sonsuzluk derecesinde olunca, yok olmak ya da kaybolmak istemeyen varlıklar türer. bir anda önüne gelen yeşil elma, engel olmadan geldiği için arzu noktasında sonsuzluk iksiriyle donatılmıştır. fakat az bilinen bir ağacı gören bir insanın düşünmesine sebep olan bilme hazzı, sonsuz arzu yanında ne derece canlı kalabilir?

cenneti küçük gören ya da onun hazlarını vurdumduymaz şekilde arzulamadığını iddia eden birisi için hazzın yitirilmesi korkusundan ziyade, o hazzın artık olmayacağı endişesi vardır. yani aslında saygısızlık olmasın, öyle bir haz varsa da , zaten ortaya çıkacaktır ancak ben şimdi o hazzı düşünerek çeşitli kurgulamalarla bu dünya da hayallere dalarsam, kendimi o haz karşısında zevk alan bir çılgın gibi hissedebilirim.

işi cennete getirme sebebim, hazzın ulaşıldığı anda bitime çok yakın oluşuyla alakası olduğunu belirtmek istediğim için. bozulmayacak haz dahi olsa, şu an zevke dönüşebilir oluşunu tahayyül etmek bile insana evham verir, bir tür arzusuna engel değil, tamamen onun önünü keserek bir düşünmek istediği anda ona üzüntü vereceği duygusudur.

cenneti arzulamamak, bana seni gerek seni demek esprisi, hazzın biteceği korkusu olabilir. ve bu yorum da kendi kendini sıfırlayabilir.

  • 4
    everest 6 ay önce
    ben zevk tanımının bu dünya'ya ait bir şey olduğunu düşünüyorum. cennette yaşayacağımız zevk doyumsuz, asla sonu gelmeyen bir şey. dünya'daki her türlü zevk sadece başında güzel oluyor. en sevdiğin yiyeceği yediğin ilk 1-2 dakikalık an var ya işte cennette 100 yıl boyunca da yesen ben aynı zevke ulaşacağını düşünüyorum.
    1
    orr 6 ay önce
    doğru düşünüyorsun işte. tanrı mutlak ve sonsuz haz iken, insanın tadabildiği bu hazzın kötürüm hali. şekerin karamel olmuş hali.
    0
    zeynepcan 6 ay önce
    zevk tanımı bu dünyaya ait olamaz. zevkin zamanı yoktur. yani zamanı yoktur derken. zevk hangi zamanda yaşar mesela. biz insanlar şu an bulunduğumuz zamanı ay yıl gün saat olarak tanımlıyoruz. zevk gibi soyut duygular zamansızlık ürünüdür. bence tabii
    1
    orr 6 ay önce
    dediğin şeyi kelime olarak haz ile değiştirirsek sana katılabilirim .
    0
    zeynepcan 6 ay önce
    zevk soyut değil mi
    1
    orr 6 ay önce
    neye göre ? tersine zevki daha somut düşün. haz aslında alabileceğin sonsuz güçte bir his iken, zevk bunun dünyaya düşen, gölgesi, altmetini ya da insanlaştırılmış hali.

    burada biraz kelime oyunu, felsefe var. dediğin şey yanlış demiyorum ama düşünen kafalara ya da bu konuda yazılmış kitaplara göre eksik.

    yoksa bende direkt olaya bakınca senin baktığın pencereden bakıyorum.
  • 2
    dotnet 6 ay önce
    cennetteki sonsuzluğun insanı sıkacağını düşünen insanlar gördüm ben.
  • 1
    ahmetzdm 6 ay önce
    diyojen: fıçı içerisinde yaşayıp herkesin ortasında mastürbasyon yapıyordu. tiyatrolara gidip sinirlendiği kişilerin üzerine çişini yapıyordu. filozof dediğin böyle olur .
    1
    fevzi 6 ay önce
    sonu nasıl bitti
    2
    ahmetzdm 6 ay önce
    kuduz biɾ köpeğin ısıɾığıyla, ςiğ ahtaρot yeme alışkanlığına bağlı olaɾak ya da nefesini tutaɾak intihaɾ ettiği gibi pek çok ölüm sebebi ɾivayet edilmekle biɾlikte, bugün ölüm nedeni hakkında kesin biɾ bilgi bulunmamaktadıɾ.

  • 1
    apsua 6 ay önce
    mutluluğa giden yol mutluluktan daha fazla zevk verir ya hani insana, bütün güzel duygular hedeflari ulaşırken güzeldir hedefe ulaştığında değil
  • 1
    mononoaware 6 ay önce
    en büyük aşklar da kavuşulamayanlar değilmidir zaten. hayal gücü gerçekten daha üstün geliyor. haz bu üstünlüğün eseri diye düşünüyorum
  • 0
    cicoyt 6 ay önce
    haz insanda zevk eşşekte olur.
  • 0
    furis 6 ay önce
    dünya da ki her zevk sınırlıdır. her şeyi tadan zevkini alan bir süre sonra intihar etme eşiğine gelir
  • 0
    edebimahser 6 ay önce
    sen hiç zevki arzulayan hislerini muhkem tutup, kontrolün sende olduğunu bilmenin hazzını yaşadın mı ?
  • 0
    sorumsuzmemur 6 ay önce ~ 6 ay önce
    dünyada tüm acılar ve zevkler yaşanabildiği kadar yaşanmalıdır, bu sayede sonsuz olan 'tek'e ulaşılabilir. hazdan veya acıdan kaçmak tek başına bir şey ifade etmez.
  • 0
    void 6 ay önce
    belli hormonların (serotonin,dopamin) salgılanması sonrası vücutta yaşananlardır. bu hormonu salgılatmak için hayvandan aşağı varlık olanlar çoğunluktadır.
  • 0
    rifqidayi 6 ay önce
    başlığı gördüm ve geldim. çukulataaah

  • felsefe

    felsefe tartışmalarını özgürce yapabileceğiniz bölüm.

    197 takipçi

  • abone ol

  • moderatörler

    philosopher

    adamlar
  • bu bölümde kural yok. her tartışmaya açık bir bölüm.