kırımçaklar

    3
    yuceltanay 9.6.2018 22:37
    1989 sayımına göre sayıları 1.559 olan bir musevi türk cemaatidir. kırım'ın yerleşik halklarından olan kırımçaklar, yarım adanın güneyinde otururlar. bu topluluğun kültüründe bazı helenistik etkilerin olduğu ve bunların batıl inanışlar veya gelenekler şeklinde devam ettiği söylenmektedir.

    kırım tatar türkçesi'ni kullanan kırımçakların tarihin değişik devirlerine ait bazı yazıtları bulunmaktadır. milli kitapları hagama 18. yüzyılda david lahno tarafından kaleme alınmıştır. 20. yüzyılda ise misailovka köyünde doğan ve güçlü bir şair olan şaül çemişovski yetişmiştir. kırımçaklar kendilerini türk soyundan gelmiş olarak kabul ederler. 20. yüzyılın başlarında karasubazar'da 700 aile halinde yaşamaktaydılar.

    kırımçaklar, türk dünyası içerisinde musevî olmaları yönüyle karaim türkleriyle birlikte dikkat çekmektedirler. kırımçakların, karaimlerle birlikte kırım’da yaşıyor olmaları sebebiyle birbirleriyle karıştırıldığı görülür. (kalafat 1999;63) bugün bölgede yaşayan musevî türklerin, 10.yy sonunda hazarların dağılmasından sonraki bakiyeleri oldukları düşünülmektedir. mevcut bilgiler de bu görüşleri destekler. ancak, etnik oluşum açısından karaim ve kırımçaklar arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır. bu farklılıklar inançlarına da yansımaktadır.
  • 0
    yuceltanay 9.6.2018 22:38
    musevi dinine mensup olan kırımçaklar, dualarını ve kitaplarını ibranice olan kutsal kitaplarında kırımçak diline tercüme etmişlerdir. aynı zamanda kırımçak dilindeki bu dini metinlerde "tengri" inancı ile ilgili unsurlara da rastlanmaktadır.

    karasubazar'da ki kırımçaklar hakkında araştırmalar yapan pyer lakup, kırımçakların dinlerini nasıl güttükleri hakkında şöyle yazmaktadır: "bütün dini adetlere kırımçaklar riayet etmeye uğraşmaktalar. sabah ve akşam kırımçaklar ibadethaneye gelmekte, dualar okumakta, hatta dualarını müslüman kırım tatarlarının makamı ile söylemekteler. karasubazar'da kırımçakların üç adet ibadethanesi bulunmakta. bu ibadethaneler tatarların camileri gibi kilimlerle donatılmıştı. cemaatte aynı müslümanlar gibi oturup dua etmektedir. ihtiyarlar ibadethanenin çıkışına yakın oturmaktadır. kalanlar ise ön kısımda ibadet etmektedir."

    etnografik araştırmacıların belgelerine göre, kırımçaklarda kızlar 13–15 yaşlarında, erkekler ise 16–18 yaşında evlenmektedirler. ana-babalar çocuklarının bebeklik çağlarında evlenmeleri yönünde beşik kertmesi yapmaktadırlar. vakti gelince iki genç çeşitli bayramlarda ve törenlerde tanışmaktadırlar. daha sonra erkek tarafından gönderilen dünür -kuda / "elçi", kıymetli bir hediye ile ("be") kızın evine gitmekte. kızın bu hediyeyi kabul etmesi bu dünürün teklifini kabul etmesi anlamına gelmekte. bundan sonra iki tarafın ana-babaları görüşüp düğün “toy günü”nü tayin etmekteler.