celladına meydan okuyan kadın: leyla qasım

    1
    ghostrider 19.5.2021 17:54
    | hayat hikayesi

    1952 yılında hanekin’ de doğdu. kürt bir çiftçinin beş çocuğundan biriydi. ilk ve ortaöğrenimini gördükten sonra ailesiyle birlikte erbil'e göç etti. 1971'de ise bağdat'a üniversitede sosyoloji eğitimi görmeye başladı. kısa zaman içinde kürt öğrenci birliğinin aktif üyelerinden biri oldu. bağdat üniversitesi'ndeki kürt öğrenciler üzerinde belirgin bir etkisi vardı. bu bize onun kişiliği, karakteri ve en önemlisi amacı hakkında önemli bilgiler veriyor; toplumsal eşitlik, kadın hakları ve kürt sorunu üzerinde yoğunlaşıyordu.

    bu dönemde saddam hüseyin’in kürt düşmanlığı üzerine bir makale kaleme alan leyla, bu nedenle rejimin hedefi haline gelir. “kölelik kürtlerin kaderi değil” diyen leyla, kurtuluş mücadelesinin aktif bir militanı olmak için peşmergelere katılma kararı alır.


    | uçak kaçırma olayı

    leyla kasım’ın kdp'ye üye olduğu dönemde, 11 mart 1970'te saddam hüseyin ile mustafa barzani arasında özerklik anlaşması yapılmıştı. bu antlaşma 'mart' anlaşması olarak bilinen antlaşmadır. anlaşmasına göre güney kürdistan'ın 3 vilayeti olacaktı. erbil başkent olacak ve parlamento kurulacaktı. merkezi ırak hükümeti’nde 5 bakan ve başbakan vekili kürtler’den atanacaktı. kürtçe, ikinci resmi dil kabul edilecekti.

    fakat verilen sözler tutulmadı...

    dönemin ırak yönetimi antlaşmaya uymadı ve saldırılara başladı. bunun üzerine leyla qasım ve arkadaşlarına bir uçak kaçırma görevi verildi. amaç ve verilmek istenen mesaj belliydi; boyun eğmeyeceğiz.

    leyla qasım ve arkadaşları 4 kasım 1974 yılında eylemi gerçekleştirirken yakalanır. hapiste kaldığı süre boyunca çeşitli işkencelere maruz kalan leyla qasım, boyun eğmeyerek özgürlük hareketine daima sadık kaldı.

    ablası sabiha kasım'ın sözleriyle tutuklanışı;

    “o hafta celewla’dan eve döndüğümde herkesin üzgün ve büzük olduğunu gördüm. ne olduğunu sorduğumda leyla’nın tutuklanıp götürüldüğünü söylediler. mayıs’ın 3’ünde direk idam kararı verildi. tutuklandıktan 13 gün sonra annem cezaaevinde görüşüne gitti. anneme şunu söylüyor, ‘bak eğer benim annemsen, gözünden bir damla yaş akmasın. düşmanlar bizim zayıf olduğumuzu düşünmesin”

    leyla idam edilmeden önce annesinden geleneksel kürt kıyafeti ve bir makas ister. idam edildikten sonra yüzüğünü ablasına verilmek üzere bir arkadaşına verir. ayrıca saçlarından bir tutam keserek annesine gönderir. annesine gönderdiği mesajda, “birkaç gün sonra bu kürdi kıyafetler içerisinde idam edileceğim ve kürdistan’a gelin olacağım” diyor. - rudaw

    diktatör saddam hüseyin’in kararıyla leyla kasım ve arkadaşları cevad hemevendi, neriman fuad mesti, hesen heme reşid ve azad süleyman miran, 12 mayıs 1974' te , sabah saat 07.00’de idam edildi.


    | notlar

    *leyla qasım, ırak kurulduğundan beri idam edilen ilk kadındır.
    *siyasi olaylardan dolayı idam edilen 4. kişidir.
    *idamından önce saddam leyla'yı ziyaret etmiştir. ziyaretinde leyla çeşitli teliflerde bulunmuş fakat, leyla bu tekliflerin hepsini reddederek, saddam'ın yüzüne karşı "ey reqib! (hey düşman!" marşını söylemiştir.