dinler ve mitolojilerde yaratılış hakkındakı benzerlikler

    5
    yuceltanay 13.8.2018 18:27 ~ 18:32
    insanoğlu tarih boyunca yaşamla ilgili bazı sorulara cevap aramıştır. farklı coğrafyalarda, farklı kültürlere sahip olan bazı medeniyetler bu sorulara benzer cevaplar vermiştir. tabi verdikleri cevaplar kendi kültürlerinin mitolojisini ve efsanelerini oluşturmuştur. özellikle dünyanın ve evrenin nasıl yaratıldığı konusunda verdikleri cevaplardaki kullanılan imgeler ile tevrat ve incil’de tanrı’nın dünyayı nasıl yarattığını anlatan bölümlerdeki imgeler arasında büyük benzerlik bulunmaktadır.

    türk mitolojisinde yaratılış

    bütün etnik-kültürel sistemlerde ve halkların yarattığı kozmogonik metinlerde ilk başlangıç hep kaos olmuştur. bu boşluk, bir halk için başlangıç, diğeri için karanlık, başka bir halk için ise su olmuştur. çünkü kaos ile su aynı şey gibi görünmüştür.

    türkler için yaratılış su ile başlar. türk mitolojisine göre ilk başta yer ve gök yoktu. yalnızca sonsuz bir deniz vardı. yaratıcı tanrı ülgen, kuşa dönüşerek suların üstünde uçmaya başladı ancak konacak bir yer bulamadı. bunu üzerine gökten gelen bir ses ülgen’e denizden çıkan bir taşı yakalayıp, konmasını söyler. ülgen bu taşa konduğunda ne yapacağını bilemez. yerin ve göğün yaratılması gerektiğini düşünmektedir ancak bunu nasıl yapacağını bilmemektedir. bunun üzerine sonsuz denizin içinden çıkan ak ana ülgen’in karşısına geçer ve yeri ve göğü nasıl yaratacağını anlatır. ak ana’nın yardımıyla işe başlayan ülgen, yere ve göğe “olun!” diyerek dünyayı ve evreni altı günde yaratır. yedinci gün ülgen dinlenip, uyur.

    yunan mitolojisinde yaratılış

    başlangıçta kaos vardı. kaostan gaia (yeryüzü) çıktı. gaia, pontos (deniz) ve uranüs (gökyüzü)’ü yarattı.
    pontos’un gaia ile birleşmesinden, nereus, thaumas, phorkys ve keto doğuyor. uranüs’ün gaia ile birleşmesinden tepegözler denilen kykloplar ve titanlar meydana geliyor. ayrıca gaia, uranüs’ün yardımıyla nehirleri, tepeleri, denizleri ve bitkileri yaratıyor.

    sümer mitolojisinde yaratılış

    evrende ilk olarak tanrıça nammu adında büyük, uçsuz bucaksız bir su vardı. tanrıça o sudan büyük bir dağ çıkarıyor. oğlu hava tanrısı enlil onu ikiye ayırıyor. üstü gök oluyor, gök tanrısı onu alıyor. yer olan altı da yer tanrıçası ile hava tanrısının oluyor.



    bilgelik tanrısı ile hava tanrısı yeri, bitkiler, ağaçlar ve sularla donatıyor. hayvanlar yaratılıyor ve hepsini idare edecek tanrılar meydana getiriliyor.

    çin mitolojisinde yaratılış

    zamanın en başında her yerde bulanık bir kaos vardır. bir gün bu karanlık ve biçimsiz ilk kütleden kocaman bir yumurta çıkar. aradan 18 bin yıl geçince, ayrılmaz karşıtlar dişil yin ve eril yang kozmik yumurta içinde dengeye ulaşır. bu denge dünyanın ilk insanı p’an ku’yu ortaya çıkarır. bu ilk kişi, tüm insanlığın atası sayılır. uzun bir uykudan uyandıktan sonra, bir baltayı kapıp uzun bir uğraş sonucunda kendisini yumurtadan kurtardığı söylenir. onun yumurtayı kırıp çıkmasıyla birlikte, hafif ve berrak bir madde yumurta kabuğunun dışına doğru akarak yukarıya doğru süzülür ve orada gökyüzüne dönüşür. başka bir madde ise aşağıya doğru inerek katılaşır ve orada yeryüzüne dönüşür.

    okyanusya – avustralya mitolojisinde yaratılış

    yaratıcı tanrı tangaora, deniz tanrısı ve balıkların, deniz canlılarının ve sürüngenlerin atası sayılırdı. okyanusya halkları yaşamın temelini onun attığına inanırdı. inanışa göre; gökyüzünün ve yeryüzünün doğuşu onun dünya yumurtasından çıkmasının sonucudur. tangaora’nın bu yumurtayı kırması sonucu üst taraf gökyüzüne ve alt taraf yeryüzüne dönüşür. tangaroa’nın bitki ve toprak tanrısı olan diğer kardeşi tane’yle ilişkisi gergindir. iki kardeşin birbirine zıt olan deniz ve toprak tanrısı olmaları, aralarındaki ilişkiye de yansır.

    tevrat’ta yaratılış

    tevrat’ta yaratılış ve ilk insanla ilgili bilgiler tekvin bölümünün 1. babı ile 6. babı arasında yer alır. tekvin’in 1. babında tanrı’nın evreni 6 günde yarattığından bahsedilir. tevrat’taki yaratılış özetle şöyledir: birinci gün, tanrı yeri, göğü ve ışığı yarattı. 2. gün suları. 3. gün karaları. 4. gün gündüze hakim olması için önce büyük ışığı daha sonra geceye hakim olması için küçük ışığı ve yıldızları yarattı. 5. gün kuşları ve deniz canlılarını yarattı. 6. gün toprakta yaşayan hayvanları ve her şeyi cinslerine göre yarattı ve en sonunda yerin ve göğün hakimi olması için insanı yarattı. 7. gün tanrı istirahata çekildi.

    incil’de yaratılış

    incil’deki yaratılış sureleri temel olarak tevrat’takiler ile aynıdır. 6 günlük bir yaratılış süreci sonunda tanrı istirahata çekiliyor.
    görüldüğü üzere dünyanın farklı coğrafyalarındaki kültürlerin yaratılış öyküleri ile bu kültürlerden sonra gökten indiği sanılan tevrat ve incil’deki yaratılış öyküleri büyük benzerlik göstermektedir. “ilk başta her yer suyla kaplıydı” gibi ifadeler, yerin ve göğün birbirinden ayrılması veya ayrı ayrı yaratılması ve hem türk mitolojisindeki tanrı ülgen’in hem de incil ve tevrat’taki tanrının evreni 6 günde yaratıp 7. gün dinlenmeye çekilmesi dikkat çekicidir.
    kuranda yaratılış
    kur'an-ı kerim, insanın muhtelif yaratılış devrelerinden bahseder. bunu ana hatlarıyla ikiye ayırmak mümkündür. birisi; ilk insan hz. âdem (as)'ın, ikinciside diğer insanların yaratılmasıdır. bu farklı yaratılışlara bazen ayrı ayrı ayetlerde, bazen de aynı ayette dikkat çekilir. nitekim mü'minun suresinde;

    "andolsun biz insanı çamurdan (süzülmüş) bir hülasadan yarattık. sonra onu (hz. âdem'in nesli olan) insanı sarp ve metin bir karargahta (rahimde) bir nutfe (zigot) yaptık. sonra o nutfeyi alaka (yapışan şey) hâline getirdik, derken o alakayı mudga (bir çiğnem et) yaptık, o bir çiğnem eti kemik(lere) çevirdik (ve) o kemiklere de et (kaslar) giydirdik. sonra onu başka yaratılışla inşa ettik (can verdik, konuşma verdik)..." (mü'minun, 23/12-14).
  • 0
    yuceltanay 13.8.2018 18:34
    incil’de ve kuran’ı kerim’de adem’in eşi olarak yaratılan ilk kadının havva olduğu söylenir. havva, adem’e sadık kalıp ona biat etmesi için adem’in kaburga kemiğinden yaratılmıştır, adem gibi topraktan yaratılmamıştır. bu olgu tevrat’ta da yer alır.(tevrat’ta; tekvin bap 2: 22,23. kuran’ı kerim’de; nisa:1, incil’de; yaratılış 2:18-24 ) ancak, tevrat’ta tekvin bap1: 26’da yer alan surede insanı dişi ve erkek olarak evrenin yaratılışının 6. gününde yaratıldığı söyleniyor. bu durumda havva’nın yaratılan ilk kadın olmaması akla gelebilir. nitekim birçok musevi dini kaynağa ve talmud’a göre, bap’ın 1. bölümünde âdem’le birlikte yaratılan dişi lilith, bap’ın 2. bölümünde yaratılan dişi havva’dır.

    tevrat’ın ilerleyen bölümlerinde lilith’ten bahsediliyor. yeşeya 34:14’te “yabanıl hayvanlarla sırtlanlar orada buluşacak, tekeler karşılıklı böğürecek. lilith oraya yerleşip rahata kavuşacak.” denmektedir.

    inanışa göre; lilith âdem’le eş zamanlı yaratıldığından, kendisini adem’e eşit görmektedir. adem’e tabi olmayı reddeder. onun sözünü dinlemez ve dişi bir cin olur. ayrıca “lilith” ismi, sümer aşk tanrıçası inanna’nın ağacına yuva yapıp onu kestirmeyen cinin adıdır.
  • 0
    yuceltanay 13.8.2018 18:35
    lilith’in yeni doğum yapmış kadınlara ve yeni doğan bebeklere yönelttiği tehdit türk mitolojisindeki “albastı” figürüyle benzerlik gösterir. türk dillerinde “korkulu ruh, eziyet verici ruh, ev cini ve doğum sırasında zarar veren kötü ruh” gibi anlamlara sahiptir.
    kazak metinlerinde, korkulu ve zararlı ruhlar kategorisine ait olan “albastı”iğrenç görünüşlü bir varlık olarak betimlenir. o inanışa göre çocukları kaçırıp, onlara memesinden süt verir böylece onları öldürür.
    altayların inançlarında “albastı”, yer altı dünyasıyla ilgili olup, kötülük verici ruhlardandır. bu ruhlar yer altı dünyasının ve ölüler ile cehennemin saltanatının hakimi olan erlik’in hizmetindedirler.
    anadolu’da yeni doğum yapmış evlerde annenin ve çocuğun bulunduğu odaya “albastı”’dan korunmak için dikenli gül, bıçak veya hançer konulur. annenin başına kırmızı bir bez bağlanır. doğum yapmış kadın yalnız bırakılmaz.
  • 0
    ferhattt 13.8.2018 19:56
    benzerlik gösterir çünkü tanrının elçileri her topluma mesajı iletti. toplum, mesajı ne kadar gotunden anlayıp bozmuşsa da benzerlikler olması normal.
    0
    yuceltanay 13.8.2018 20:55
    katkınız için teşekkürler
    0
    ferhattt 13.8.2018 23:11
    rica ederim efendim, ne demek.