9 şubat 1881, rus yazar fyodor dostoyevski'nin ölümü

    7
    aydakigunes 9.2.2019 18:21 ~ 18:24
    fyodor mihayloviç dostoyevski, 11 kasım 1821'de moskova'da doğdu.

    ilköğrenimini moskova'da tamamladı. annesinin ölümünün ardından petesburg mühendis okulu'na gönderildi. arkadaşlarının, sinirli ve aşırı duyarlı bir yapıya sahip olduğu için "ateş fedya" lakabını verdikleri dostoyevski, petersburg'ta zamanını kitap okuyarak, düşüncelere dalarak, kardeşi mihail ile muhabbet ederek geçirirdi.

    bu okuldaki eğitimini başarıyla bitirince asteğmen rütbesiyle petersburg'taki istihkam müdürlüğü'nde göreve başlayan dostoyevski, askerlikten nefret ettiği için görevinden yaklaşık bir yıl sonra istifa etti. bu istifasından sonra yazarlığa başladı.

    ilk kitabı insancıklar'ı 1846 yılında yayınladı. bu kitabı ilgiyle karşılandı, bazı eleştirmenler tarafından da övgüler aldı. ünlü eleştirmen belinsky, romanı okuyunca dostoyevski'ye, gelecekte büyük bir yazar olacağına dair övgü dolu sözler sarfetti.

    yazarlık konusunda başarılı olunca gogol esintileri taşıyan öteki adlı kitabı yayımlandı. bu romanda kullandığı çift kişilik teması, belinsky dahil hiçbir eleştirmence beğenilmedi. eleştirmenler bu romanı sıkıcı buldu ve alay etti.

    1847 senesinde ev sahibesi adlı romanını yayınlayan dostoyevski, bu eseri de olumsuz eleştiriler alınca ruhsal çöküntüye düştü ve hasta oldu. tüm bunlara rağmen yazarlığı bırakmadı ve 1848 senesinde beyaz geceler ve bir yufka yürekli isimli kitapları yayımlandı.

    dostoyevski, 23 nisan 1849'da devlet aleyhindeki bir komploya karıştığı iddiasıyla ağabeyi ve sekiz arkadaşıyla birlikte tutuklandı. ölüm cezasına çarptırıldıktan sonra sekiz ay hapis yattı. hapis hayatından sonra tam idamlar gerçekleştirilecekken af çıktı. ölüm cezaları, dört sene kürek ve altı sene adi hapis cezasına çevrildi. bundan sonra sibirya'daki omsk kalesi'ne sürüldü ve burada geçirdiği sara nöbetleri yüzünden defalarca hastaneye kaldırıldı. -hayatının bu kısmını suç ve ceza'ya biraz da olsa yansıtmış-

    burada geçirdiği senelerde incil'i detaylı bir şekilde tanıdı.

    sürgünde 4 yıl geçirince kürek cezasından kurtularak er rütbesiyle kışla hizmetine verildi. semipalatinsk'te zorunlu ikamete mahkum edildi.

    dostoyevski özgürlüğüne kavuşunca petersburg'a döndü. kardeşi ve arkadaşıyla birlikte epoha (dönem) adlı dergiyi hazırladı. bu dergilerde slavcı düşünceyi savunan yazılar yazdı.

    ezilenler ve ölüler evinden anılar isimli kitaplarıyla kendinden söz ettiren yazar, 1863 yılında arzuladığı avrupa seyahatine çıktı. bu dönemde sara nöbetleri ve kumar borçları nedeniyle büyük sıkıntılar çekti. yayınevlerinden henüz yazmadığı romanların avanslarını alarak yaşamını sürdürdü.

    1864 senesinde yeraltından notlar isimli kitabı yayınlandı. 1866 senesinde ise suç ve ceza ile kumarbaz adlı kitapları yayınlandı. başyapıt statüsündeki romanlarının hepsi peş peşe geldi.

    1879 yılında "karamazov kardeşler" isimli romanı yayınlandı. bu romanda yaşamı boyunca eserlerinde işlediği temaları yeniden ele aldı ve insan duygularının derinliğine indi.

    1881 yılının ocak ayında ciğer kanaması geçirerek yatağa düştü ve 28 ocak 1881'de hayatını kaybetti.

    usta yazarın -jülyen takvimine göre- cenaze töreninde yaklaşık otuz bin kişi tabutunun arkasında yürüdü.