urumlar kırımın ortodoks hristiyan türkleri

    5
    yuceltanay 16.6.2018 17:56
    urumlar ya da urum türkleri (urumca урумлар urumlar), daha çok ukrayna'da mariupol'da, daha az olarak da gürcistan'da parmaksız (tsalka), rusya, kazakistan ve yunanistan'da yaşayan kıpçakların/oğuzların bir kolu olan rum ortodoks hristiyan türk halkı 1779-80 yıllarında, rus çarlığı’nın hıristiyan osmanlı tebaası politikaları gereği, ıı. yekaterina’nın iradesi ile kırım’dan tehcir edilmişlerdir.
    ukrayna hükümeti hem urumların hem de rumeylerin azınlık haklarını tanımış ve güvence altına almıştır.
    urumları (kırım urumları ile azak urumları) günümüzde donetsk vilayetine bağlı 29 köyde mesken kurmuşlardır. ayrıca zaporojye vilayetinin de bir köyünde ve de mariupol şehrinde oturmaktalar. ortodoks karamanlılar ile ilgi kurulabileceği ileri sürülmektedir. == gürcistan urumları == gürcistan urumları ya da kafkasya urumları: gürcüstan’ın güneyinde kvemo kartli bölgesinde bulunan tsalka (parmaksız) şehrinde yaşayan ve 18. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadarki dönemde osmanlı imparatorluğundan göç eden ortodoks hristiyan türklerdir. ana dillerine bizim dilca adını verirler. 1979 sayımına göre gürcistan'daki urumların sayısı 30.811 kişidir. urum türkçesi konuşan topluluklar bölgeye iki dalga halinde gelmişlerdir. ilk dalga 18. yüzyılın ikinci yarısında gürcistan’daki madenlerde çalışmak üzere türkiye’den göç etmiştir. ikinci kafile ise 19. yüzyılda gelip abhazya ve türkiye’ye göç eden müslüman çerkezlerin yerine kuban bölgesi’nde yerleşmiştir. tahminen 1821-1825 yıllarında trabzon, giresun, erzurum ve kars illerinden gürcistan’ın tselka bölgesine göçen ve oradan da 1981-1986 yıllarında kırım, donetsk ve dnipropetrovsk’a yerleşen 2-3 bin civarında urumdan da söz edilmektedir.
  • 0
    yuceltanay 16.6.2018 17:56
    kırım çıkışlı urumlar, kırım tatar türkçesine çok yakın olan urum türkçesini konuşmaktadırlar. anadolu çıkışlı olan urumların dili ise urum türkçesinden farklı olup daha çok oğuz grubu lehçelerine ve anadolu’nun kars, erzurum ağzına yakındır.
  • 0
    yuceltanay 16.6.2018 17:58
    türk dilli urumlar ile yunan dilli rumeyler birbirine karıştırılmakta ve her ikisi birlikte greko-tatarlar (ya da azakönü grekleri греки приазов'я) adıyla da anılmaktadırlar. bugün greko-tatarların nüfusu yaklaşık olarak 120 ile 130 bin civarında olup, bunların % 60-65'i urum, geriye kalanları ise rumey'dir. kırımda yaşarlarken eskiden rumeylere tat, urumlara ise bazaryane adı da verilmiştir. aile yapısı, gelenekleri ve geleneksel uygulamaları anadolu ve çevresinde yaşayan diğer türk halklarıyla benzerlik gösterir.