kürt yahudileri

    3
    yuceltanay 2.6.2018 20:46 ~ 21:00
    kürt yahudileri eski çağlardan beri iran'ın bir kısmını, kuzey ırak'ı, ermenistan'ı, suriye'yi ve türkiye'nin doğusunu kapsayan coğrafi bölgede yaşayan yahudiler'e denir.
    kürt yahudileri ile, kürt dilini ve kültürünü benimsemiş, kuzey ırak ve mezapotamya bölgesi sınırları içerisinde var olmuş, daha sonraki yüzyıllarda islam dinine geçmiş ve israil kurulduktan sonraki süreçte kuzey ırak’tan israil’e göç eden yahudiler kastedilmektedir. kürt yahudileri, kökenleri itibariyle kürt değil, israiloğullarının (ibrani) kavmindendirler. islam’a görünürde geçmiş, kürt görünümlü yahudiler bugün israil’de ve türkiye’de varlıklarını sürdürmektedirler. sonradan yahudi dinine giren kürtler olmuş mudur bu konu araştırılmalıdır. günümüzde bazı araştırmacılar genetik açıdan bazı benzerlikler bulunduğu için kürtlerle yahudilerin akraba olabileceği tezleri ortaya attılar.
    yahudiler, kuzey ırak topraklarına, israil krallığı’nın m.ö.720 yılında asurlular tarafından yıkılmasıyla israiloğullarının kayıp oniki kabilesi’nin dünyanın dört bir yanına dağıldığı dönemde gelmişlerdir. o dönem kuzey ırak toprakları medlerin egemenliğindeydi.
    kuzey ırak ve mezopotamya bölgeleri içindeki kürt yahudileri, hakkındaki ilk resmi bilgileri (1160-1173)’de ispanya’dan yola çıkan, seyyah haham benjamin tudela vermiştir. haham tudela, erbil, musul, zagros’daki kürt yahudileri’nin dillerini kürtçe, aramice ve ibranice olarak kaydetmiştir.

    kuzey ırak’ın zagros bölgesindeki 50.000 kürt yahudisini ve 100 sinagogu ayrıntılı bir şekilde not etmiştir. tudela, o dönem mesihlik iddiasında bulunan kürt yahudisi“david alroy” ile tanışmıştır.

    tudela; kuzey ırak doğumlu kabalist ve talmudist kürt yahudisi david el roi (1160-?), adındaki bir hahamın, selçuklu sultanına karşı isyan bayrağını kaldırarak , tüm yahudileri sürgünden bir araya getirip kudüs’te bir arada toplayacağını ve israil’i yeniden kuracağını belirterek mesih olduğunu ilan ettiğini not etmektedir.
  • 0
    yuceltanay 2.6.2018 20:52 ~ 20:56
    yahudiler, kuzey ırak topraklarına, israil krallığı’nın m.ö.720 yılında asurlular tarafından yıkılmasıyla israiloğullarının kayıp oniki kabilesi’nin dünyanın dört bir yanına dağıldığı dönemde gelmişlerdir. o dönem kuzey ırak toprakları medlerin egemenliğindeydi. , their sacred city. med kralı, asurluların babil’e sürgün ettiği yahudileri kudüs’e dönmelerine ve yaşamalarına izin verdi.
  • 0
    yuceltanay 2.6.2018 20:57
    judaica ise kürdistanlı yahudilerin, bet amiktaş ıı. tapınağın m.s. 70’de yıkılışı döneminde, adiabene krallığı, m.ö. 1. yüzyılda mezopotamya’da yahudiliğe geçmiş kürt krallar tarafından erbil merkezli olarak 2000 yıl önce kurulduğunu anlatır. bu krallığın vatandaşlarının çoğunluğu kürttü. kürt kral monobazes, eşi kraliçe helena ve varisi oğlu ı.izates ile birlikte yahudiliğe geçmişti. (izates yazata kelimesinden türemiş ve kürtçede melek demektir.) adları halen ilk din değiştirenler olarak muhafaza edimiştir. monobazos ve helena’dan mişna’da sık sık bahsedilir. (encyclopaedia judaica, entries on kurds and ırbil/arbil; jerusalem-1972 . bib.louis ginzberg, the legends of the jews, 5th cd. (philadelphia: the jewish publication society of america, 1968, vı. p. 412. )
  • 0
    yuceltanay 2.6.2018 20:59
    kuzey ırak’ın zagros bölgesindeki 50.000 kürt yahudisini ve 100 sinagogu ayrıntılı bir şekilde not etmiştir. tudela, o dönem mesihlik iddiasında bulunan kürt yahudisi“david alroy” ile tanışmıştır.

    tudela; kuzey ırak doğumlu kabalist ve talmudist kürt yahudisi david el roi (1160-?), adındaki bir hahamın, selçuklu sultanına karşı isyan bayrağını kaldırarak , tüm yahudileri sürgünden bir araya getirip kudüs’te bir arada toplayacağını ve israil’i yeniden kuracağını belirterek mesih olduğunu ilan ettiğini not etmektedir.

    david alroy’un (1170) başlatmış olduğu mesihi hareket aslında siyonist bir hareketti. mesihlik iddasında bulunması, kürt yahudiler’e ikinci bir gizlenmenin kapılarını aralamıştı. gizlenmeleri onlarca asır, etkin kimliklerini de inançlarını da değiştirmedi. dışarda müslüman kürt, kendi içlerinde yahudiliklerini yaşadılar. soylarını korudular ve inançlarını kripto (gizli) yaşadılar. bu mesihsel süreçte, ortadan kaybolan kürdistanlı diye tabir edilen yahudiler, asırlar sonra tarih sahnesine yeniden döndüler. israil kurulduktan sonra yüzbinlercesi tekrar dinlerine ve kimliklerine dönmüş, ve büyük bir operasyonla israil’e göç etmişlerdi.