6
osmanlı neden pozitif bilimlerden uzaklaştı?
bir zamanlar medeniyetlerin beşiği bilimin merkezi ve ilim tahsillerinin erasmusu haline gelen bir istanbul ve ona öncülük eden bir imparator... nasıl olduda böyle bir hale düştü 17-18.yy'da? osmanlı, 20. yüzyılın ilk çeyreğinde, fiziken yıkılmıştır; ama özde yıkılışın başlangıcını 16. yüzyılda aramak gerekir.astronom takiyüddin mengüberdi, istanbul’da tophane bayırına padişah izniyle avrupa’nın en gelişmiş rasathanesini kurar ve göğü incelemeye başlar... takiyüddin efendi, gökteki cisimleri incelemekle kalmaz; elde ettiği sonuçları “sidretu’l münteha” adlı bir kitapta toplar. takiyüddin’nin çalışmaları şaşırtıcıdır: güneş parametrelerini üç gözlem noktası yöntemini uygulayarak hesaplar. ve takiyüddin eski yunanlılardan beri çözüme ulaştırılamayan üç problemden birisi olan delos probleminin, üç çözüm yolu üzerine kafa yorar.

gerçek şu ki; tophane bayırındaki bu rasathane, günümüz abd’sindeki nasa gibidir... gel gör ki, kör zihniyet aman vermez!

şimdi, tarihimizin bu acı sayfalarına biraz daha yakından bakalım.


rasathanenin kuruluşu...

yıl 1578...

devir; anası yahudi, karısı italyan olan ve tahta geçtiği gece beş kardeşini birden boğduran sultan 3. murat devridir...

ne acıdır ki, takiyüddin’in bilim yolunda koşma çabaları çok geçmeden engellenecektir.. bu engelleme, din adına hüküm veren şeyhülislam’dan gelecekti!

devrin şeyhülislam’ı olan kadı-zâdeliler’den(5) ahmet şemsettin efendi(6) ile hoca sadettin efendi’nin arası iyi değildi. şeyhülislam efendi boş durmadı. doğrusu, rasathanenin kurulmasında önayak olan hoca sadettin efendi’den intikam almanın yollarını da pek fazla aramadı; nihayet din adına hüküm verecek bir makamdaydı. bırakınız fetvayı, bir mektupla bile zaten telkine yatkın olan padişahı etkileyebilirdi... hiç vakit kaybetmeden ve allah’tan korkmadan. padişaha yazdığı ariza (mektup-jurnal) ile “gökleri incelemenin uğursuzluk getireceğini” bildirdi!

aldığı sonuç, tam istediği gibiydi; rasathane bir gecede yerle bir edildi!

kinine dinini alet eden sözde din adamı şeyhülislam’ın padişaha verdiği jurnal şöyleydi:

“rasattan uğursuz hükümler çıkarmaya ve göklerin esrar perdesini küstahça bilmeye (öğrenmeğe) ve bu işin tehlike ve sonuçlarına cüretee niyet edilmiştir (karar verilmiştir). devlet binası mamur halde iken, harap ve yıkık hâle getirmeğe çalışılması hiçbir ülkede görülmedi.”
  • 0
    nzonbi 12 ay önce
    vay mk olaylar olaylar
    0
    cleverhasmet 12 ay önce
    bu daha hiç bir şey.artık bu tip olaylar o zamanlarda günlük meydana geliyordu
  • 0
    borisspassky 12 ay önce
    kısaca şeyhülislam şov yaptı.
    0
    cleverhasmet 12 ay önce
    şovdan ziyade otorite,güç ve teokrasi uğruna yaptı...
  • 0
    carn 11 ay önce
    mısır'dan halifeliği almayacaktı, genç yavuz.


  • tarih

    tarihle ilgili her türlü paylaşım

    56 takipçi

  • abone ol

  • moderatörler

    ofsaytsizburak

    keyiftuccari
    hellomyfriend
    bilal
    sargottuccari
    theuncany
    • tarih moderatörleri olarak "bilgi ve yorumlama" yı hedefliyoruz. argo ve dalga amaçlı yapılan yorumlar ve başlıklar silinir.


    • kaynak belirtmeyi unutmayın. aksi takdirde bilgi hırsızlığına girmiş olursunuz.


    • bölüm dışı içerik yapmak yasaktır.

    • alıntı yaptığınız yazının altına ''alıntıdır'' yazınız.

    ilgili bölümler;


popi yükleniyor...

popi yükleniyor...

pupu yükleniyor...

pupu yükleniyor...

tepe yükleniyor...

tepe yükleniyor...

g20 yükleniyor...

g20 yükleniyor...