6
toryum madeni hakkında bilinmeyenler
toryum hakkında o kadar şehir efsanesi dolaşıyor ki, her kafadan ayrı bir ses çıkıyor. biz de bu sesleri bir araya toplayıp toryum hakkında gerçekleri ortaya koyalım istedik. toryum aslında adını norveç efsanesi tanrı odin’in oğlu thor’dan alan toryum elementi , yüksek verimi ve temiz nükleer enerji olması nedeniyle son yıllarda enerji sektörünün ilgi odağı haline gelmiştir. toryum yer kabuğunda az miktarda bulunan ve çok düşük miktarda radyoaktif bir maddedir. başta monazit ve torit mineralleri içinde fosfat ve sülfat bileşikleri halinde bulunur. yani bir bakıma çevremizde, her yerde bir bakıma; evimizin duvarlarında, bahçe toprağında, deniz ve nehir kumlarında bulunmaktadır.radyoaktivitesi çok düşük olduğu için zararsız kabul edilmektedir.

toryum yakıt döngüsünde uranyumdan daha az plütonyum ve diğer trans-uranyum elementleri üretildiğinden, toryum, nükleer santrallerin en temiz yakıtı olarak kabul edilir. çevreye daha az zarar vermesi açısından da ileride nükleer reaktörlerde uranyum yerine kullanılması düşünülmektedir. toryumun nükleer yakıt olarak kullanılması ile ilgili çalışmalar halen devam etmektedir. şunu da söylemek gerekir ki günümüzde toryumla çalışan ticarî ölçekli bir nükleer reaktör bulunmamaktadır.


ülkemizde eskişehir-sivrihisar yöresinde yaklaşık 380.000 ton görünür tho2 ve önemli miktarda nadir toprak elementi rezervi belirlenmiştir. dünyada toryum rezervlerine bakıldığında türkiye’nin 344,000 tonla %13,2 pay alarak üçüncü sırada olduğu görülmektedir.

toryumlu yakıt denemeleri 1960 yıllarının ortalarında başlamış olmasına rağmen güç reaktörlerinde kullanılmasına 1976 yılında başlanmıştır. almanya, hindistan, japonya, rusya, birleşik krallık ve abd’de araştırma/geliştirme çalışmaları sürdürülmektedir. almanya’da geliştirilen 300 mwe gücündeki toryum yüksek sıcaklık reaktörü, yarısından fazlası th/u olan yakıtla 1983 – 1989 yılları arasında başarıyla işletilmiştir. 60 mwe lingen kaynar sulu reaktöründe ise th/pu tabanlı yakıt test elemanı kullanılmıştır.

dünyada toryumla ilgili çalışmalar gün geçtikçe hızlanırken, norveç’te toryum reaktörleri üzerinde 2013 yılında thor energy şirketiyle önemli çalışmalara başlamıştır. bahse konu norveç şirketi nükleer tesislerde uranyum yerine toryum kullanılabileceğini test ederek nükleer endüstrinin dikkatini çekmeyi başarmıştır. toryum güvenli ve silahsız nükleer gelecek için önem taşıyor. 2013 nisanı’nda halden’deki test reaktöründe ilk toryum yakıtlarını yakarak denemelere başlayan şirket,tehlikeli uranyum yakıtı yerine daha güvenli temiz alternatif toryum üzerine çalışıyor.

günümüzde toryumla çalışan ticari ölçekli bir santral bulunmamaktadır, bunun sonucu olarak da toryumun enerji hammaddesi olarak tüketimi yok denecek düzeydedir. toryum tabanlı yakıt çevriminin ekonomik olması ancak çok sayıda santralı kapsayan bir nükleer programla mümkün olabilir. toryum tabanlı bir enerji üretimi için, yüksek yatırım ve işletme maliyeti gerektiren tesislerinin kurulmasına ihtiyaç duyulmaktadır. bütün bu tesislerin her biri de günümüz şarlarında ekonomik olmadığından ticari ölçekte teknolojileri de dünyada henüz geliştirilmemiştir. bu nedenle ülkemizde bulunan toryumun mamul veya maden olarak satışı bugün için söz konusu değildir. ancak ülkemizde mevcut olan toryum cevherinin nadir toprak elementlerinden ayrılması ve yan ürün olarak kazanılmasına yönelik araştırma ve geliştirme çalışmalarına devam edilmelidir.

toryumun kendisi bir nükleer yakıt değildir, yakıt olarak kullanılması için u-235 veya pu-239 gibi fisil maddelere ihtiyaç duyulmaktadır. u-235 veya pu-239 ile birlikte kullanıldığında uranyum ihtiyacından tasarruf edilmesini sağlayabilmektedir. açık çevrimlerde toryum kullanımı %20-30 civarında uranyum tasarrufu sağlayacağı düşünülmektedir.

sonuç olarak; bu sistemin ticari olarak enerji üretiminde kullanılabilmesi için bayağı bir uzun süre alacağı değerlendirilmektedir. günümüzde uranyum yakıt maliyetinin düşük olması yakın gelecekte nükleer enerji üretimi için uranyum kullanımının yine başlarda olacağını göstermektedir. ancak dünyadaki teknolojik gelişmelerin paralelinde ülkemizde de toryum tabanlı yakıt çevrimi konusundaki araştırma-geliştirme çalışmalarına devam edilmesi önem arz etmektedir.
  • 0
    cocuk_kaciran 8 ay önce
    biraz önce yeraltı rezervlerimizin geliri ile ülke borçlarımızın 350 kere ödenebileceği gibi uçuk bir bilgi okumuştum.ne diyorsun bu konuya? bir de kopyala yapıştır mı bu bilgiler?
    0
    torment 8 ay önce
    yeraltı rezervlerimizi kullanmaya karar verirsek bu mümkün olabilir diye düşünüyorum .birde evet kopyala yapıştır doğal olarak :)
    0
    cocuk_kaciran 8 ay önce
    artını verdim ama kopyalayarak ağlattın :(
    1
    torment 8 ay önce
    eyvallah teşekkürler yinede :)
    0
    kaygusuzyazar 8 ay önce
    yalnizca tuik istatisliklerini okuyarak yeralti zenginligimizin aslinda olmadigini gorebilir insanlar. soyke birsey var mesela maden bulunuyor hesaplaniyor diyorlarki madeni cikarmak icin kurulacak isletme maliyeti x miktar . madenden elde edilecek miktar y . x y den fazla olunca isletme acilmiyor haliyle . ayrica maden kaliteside var mesela bizdeki petrol ile arabistandaki petrol kalitesi ayni degil
    kaygusuzyazar tarafından 8 ay önce düzenlenmiştir.
    0
    torment 8 ay önce
    bu konu da haklısın
  • 0
    antimilitarist 8 ay önce
    şu memleketin zenginliklerini bi kullanabilsek zaten...


  • karışık

    Karışık

    23 takipçi

  • abone ol

  • moderatörler

    gaddarus

    oxygen
    tombalaci
    kaygusuzyazar
    ilteris
  • bölüm kuralları

    - bölümü takip etmeyi unutmayınız..

    aklınıza bölüm ismi gelmediyse bu bölüme ekleyebilirsiniz..

    ekleyeceğiniz bölümü bulamadıysanız bu bölüme ekleyebilirsiniz..

    bölüm seçmek istemeden koymak istiyorsanız bu bölüme ekleyebilirsiniz..

    başlık fark etmez istediğiniz başlıkta açabilirsiniz..

    - reklam yapmak yasaktır..

popi yükleniyor...

popi yükleniyor...

pupu yükleniyor...

pupu yükleniyor...

tepe yükleniyor...

tepe yükleniyor...