2
40 paralık adamların anlamlı zaferi
toplumuzda çok kullanılan bir deyimdir..
“kaç paralık adam ki”
sanki adamlığın ölçü birimi paraymış gibi..
parası olana beyefendi denir..
parası yoksa adam bile değildir..
yaşlılar daha iyi bilir..
eskiden öğrenciler de parayla değerlendirildi..
“40 paralık adamlar” denilirdi..
eylem yapan, hakkını arayan öğrencinin genel adıydı bu…
“40 paralık adamlar”
peki, neden 10, 20, 30 değil de, 40 paralık adamdılar öğrenciler?..

tarih; teşrinisani 1924’tü..
yani 1924 yılının kasım ayı..
bundan tam 90 yıl önce..
istanbul’da tramvay şehir ulaşımı konstantinopol isimli bir belçika şirketine aitti..
cumhuriyet kurulduktan sonra yabancı şirketlerle masaya oturulmuş ve sözleşmeye bazı şartlar konmuştu..
bu şartlardan birine görevöğrenciler kimliklerini göstermek şartıyla yarı fiyatına tramvaya binecekti..
belçika şirketi türkiye cumhuriyeti devletin tüm şartlarını kabul etti..
tramvayda tam bilet 80 para, öğrenci 40 paraydı..
ancak osmanlı döneminde her istediği yapılan belçika şirketi sorun çıkarıyordu..
öğrencilerden de tam bilet parası, yani 80 para istiyordu..
15 kasım 1924’te tıp fakültesi öğrencileri örgütlendi…
istanbul’un tüm duraklarında tramvaya binecekler ve 40 para ödeyeceklerdi..
harbiye duragından binen bir grup öğrenci 40 para verince biletci kabul etmedi ve tramvayda olaylar çıktı..
kavganın büyümesi üzerine vatman tramvayı durdurdu..
olay yerine yetişen şirket işçileri ile öğrenciler arasında arbade çıktı..
yoldan geçen bazı vatandaşlar da hakkını arayan öğrencilere tepki gösteriyordu..
“ne olacak, bunlar 40 paralık adamlar”
bir anda iki el silah sesi duyuldu ve iki öğrenci vurularak yaralandı..
silahı ateşleyen polis harbiye karakolunua sığınarak linçten kurtuldu..

ertesi gün istanbul’daki tüm üniversite öğrencileri ayaklanmıştı..
belçika şirketinin beyoğlundaki metrohan’da bulunan merkezini basıp herşeyi talan ettiler..
şirket yetkilileri canlarını zor kurtarıp sirkeci’de bulunan sansaryanhan’daki istanbul emniyet müdürlüğüne sığındı..
polisin ve şirket yetkililerinin tüm girişimlerine ve sözlerine rağmen olaylar 3-4 gün yatışmadi..
sonunda yani 90 yıl önce konstantinopol şirketi pes etti…
artık öğrenciler her yerde tramvaya 40 paraya binecekti…
bu, cumhuriyetin ilk toplu öğrenci eylemiydi ve başarıyla sonuçlanmıstı..
iki öğrenciyi yaralayan polis memuru hüseyin efendi ise, “silahım kendiliğinden ateş aldı” deyince, hapisten kurtuldu ama meslekten men edildi..
bugün öğrenciler toplu ulaşım aracına yarım biletle biniyorsa, bu 1924 yılındaki o “40 paralık adamlar”ın sayesindedir..
eskilerin öğrencilere “40 paralık adamlar” denmesinin nedeni de budur

aradan tam 90 yıl geçti..
bugün üniversite öğrencileri böyle bir eylem yapsa sizce ne olur?..

bu içeriğe henüz yorum yapılmamıştır.



popi yükleniyor...

popi yükleniyor...

pupu yükleniyor...

pupu yükleniyor...

tepe yükleniyor...

tepe yükleniyor...