1
türkiye'de ilk sosyalist hareket iştirak çevresinin sosyalizm anlayışı üzerine bir değerlendirme(part 5)
sosyalizm ne getirecek?

sosyalizmin ne getireceği ya da nasıl bir düzen önerdiği sorusu,
iştirakçi'lerin en fazla yanıt vermeye çalıştığı sorulardan birisidir. sosyalizmi
insanlığın bütün sorunlarının çözümü olarak gördükleri söylenebilir.
bu soruya verilen yanıtlardan biri şu şekildedir: "sosyalizm herşeyden evvel
umumi bir müsava-t verecek. biri muhteşem apartmanlarda oturuyor, otomobillerle
geziyor iken diğeri küçük müteaffin barakalarda, hasta ve alil, bir parça ekmek karşısında
titremeyecekdir. biri diğerine hiçbir vakit baş eğmeyecekdir. kabiliyeti ve isti'dadı olan
ileri gidecek, yükselecekdir. yoksa bugünkü müsamaha ile ağmaz aynle kabiliyetsizler
ileri sürülmeyeceklerdir. herkes çalışıb sa'yi nisbetinde iktitaf edecek halbuki şimdi böyle değildir. amele sa 'yinin neticesini alamıyor, fabrikatör büyük kısmını gasb edib ameleye
ancak açlıkdan ölmeyecek derecede bir şey veriyor. ta'lim ve terbiye meccanen olacakdır.
hal-i hazırdaki hünhar muharebeler kalkacak, bütün insaniyet bir muhabbet, bir
samimiyetle yekdiğerine merbut olacaklar. milletler üzerine bar-i felaket olan askerlik
kalkacak. yukarıda dediğimiz gibi iştikal-i hazıra-ı hükümat kalkacaklar. o vakit yalnız
cem'iyet-i beşeriyenin amalini irae eder, bir heyet-i idare bulunacak. teşkilat-ı
ictimaiye-i hazıranın neticesi olan katı, sirkat, intihar, fuhş, yalan, riya ... kalkacak. ışte
sosyalistlerin, bütün insanların ele geçirmesini istedikleri hukukun en ehemmiyetlileri
bunlardan ibaretdir." . makalenin yazarı; sosyalizmin insanlığın çekmekte olduğu
tüm sıkıntıları bitirecek bir çözüm olduğu inancını taşımaktadır.
iştirak yazarlarının üzerinde durduğu bir diğer konu, sosyalizmin
öngördüğü ekonomik düzenin ortak mülkiyet olduğudur. "ışte beynelmilel
sosyalist harekatının maksad-ı esasile sosyalizmin maddi iktisadi programı bundan
ibaretdir, bunun için de şahsi sermaye yerine müşterek bir sermaye usülunün ikamesi
lazımdır. yani cemiyetin taıffe-i a'zasile vesait-i istihsaliye istikmal edilerek iştirak
emvali kaidesi üzerine müesses olan usul-ü istihsal ile daha ziyade vahdeti haiz, sa'y-i
milliden vücuda gelen bir şekl-i idimaiyeyi teşkil etmekdir."
.aynı konuya,
bir başka yazıda ise şu cümle ile açıklık getiriliyor: "aynı zamanda sosyalizmin
şimdilik yegane maksadı hiçbir mevzu' ve ğarama tabi' olmaksızın sermaye-i şahsiyeyi
sa'ilerin müşterek sa'yine tebdil etmek olduğu da anlaşılır." .sosyalizmle gelecek ortak mülkiyet ile
sermayedarların daha doğrusu üretim araçlarının mülkiyetine ortak olan
insanlara sunulan bir başka kolaylık ise, uluslararası alanda planlanan
birlikteliktir: "sosyalizmde iki unsurun rol oynadığı nazar-ı dikkatimize çarpıyor:
1.unsur-u fikn", ki erbab-ı ilmin telifat ve tetki1aıt-1hakçayanalarile servetin tevzi-i hazin
şiddetle tenkit ediliyor.

2. unsur-u fiili, ki amele cemiyetleri tarafından patronlara karşı
taleb-i hak suretiyle tecelli nema buluyordu."

ortak mülkiyet dışında sosyalizmin getireceği en önemli yenilik olarak
ise; "müsavat prensibi" üzerinde durulur. "müsavat insanların en tabii bir hakkıdır.
ne arzın yetiştirdiği nebatat ve ne de ma'denlerden ihrac edilen mevadd müsavat
kanununun haricine çıkamaz. hakk-ı teneffüs, hakk-ı kelam nasıl bütün insanlara
mahsus bir ataya ise hakk-ı maişet, hakk-ı saadet de öylece bütün insanlann hakkıdır.

bu içeriğe henüz yorum yapılmamıştır.



  • siyaset ve politika

    burada ülke gündemini otrurup tartışabiliriz.

    13 takipçi

  • abone ol

  • moderatörler

    gamteli

  • önemli tek kural; buraya yazan herhangi birisi diğer yazan kişiye hiç bir türlü aşağılama ve hakarette bulunamaz.

    herhangi bir konuda atıfta yada suçta bulunmak için yazılı veya görsel kaynak gereklidir.

popi yükleniyor...

popi yükleniyor...

pupu yükleniyor...

pupu yükleniyor...

tepe yükleniyor...

tepe yükleniyor...