3
mahya
mahya ramazan ayına mahsus olmak üzere, çifte minareli camilerde, iki minare arasına gerilen iplere kandiller veya elektrik ampulleri asılması suretiyle yazılan yazı veya çeşitli motifler. mahya, farsça bir kelimedir. lügatte, yalnız ramazan ayına mahsus olmak itibariyle buna “aylık” manasına “mahya” denilmiştir. aslı “mahiye” dir. beşik örtüsü gibi çatılarda, damın iki meyilli yüzlerinin birleştiği yere de yanlış olarak “mahya” denilmektedir. dam sularını iki tarafa akıtan bu oluklara, “su” manasına gelen “maiye” denilir.

tarihi bilgilere göre; çifte minareli camilere mahya kurulması sultan üçüncü ahmed han devrinde (1673-1736) ortaya çıktı. bu devirde on iki sene kadar sadrazamlık yapmış olan damad ibrahim paşa, 1719 senesinde çifte minareli camilere mahya konulmasını sağladı. islam dininde bildirilmeyen ve yeri olmayan bu iş sonraları bir sanat dalı haline getirildi ve yaygınlaştı.

mahyalar her ramazan ayında büyük camilerin karşılıklı iki minaresi arasına kandillerle “la ilahe illallah” gibi bazı dini ve ahlaki cümleler yazılarak kurulur. bu mahyaları kurmak için evvela büyükçe bir kağıt üstüne iki minare arasındaki mesafeye göre bir ölçek dahilinde paralel bir çizgi çizilip, bunun alt tarafına yazı yazılır. sonra bu yazının harfleri üzerine uygun ve eşit aralıklarla noktalar konur. bu noktalar kandillerin asılacakları yerlerdir. bundan sonra belirtilen noktalardan yukarıki paralel çizgiye birer dik hat çekilir. itibar edilen ölçeğe göre bu çizgilerin boyları ölçülür. her biri için, o boyda bir ip hazırlanır. sonra bu iplerin bir ucuna bir makara ve diğer ucuna bir kandil kutusu bağlanır.

ipler bu suretle hazırlandıktan sonra resimde her kandil ipinin yazıdaki vaziyetine göre birbiri arasındaki mesafesi ölçülerek, o mesafelere eşit uzunlukta iplerle makaralar birbirine bağlanır. artık mahya hazırlanmış demektir. bunu iki minare arasına asmak için evvela karşılıklı iki minare şerefesi arasında kalın bir ip gerilir. diğer bir ipin bir ucu da yazının ilk kandili makarasına bağlandıktan sonra, karşı şerefeye bağlı bir makaradan geçirilerek mahyacının bulunduğu şerefeye uzatılır ki, bu da gerilmiş olan diğer ipin alt tarafında bolca olarak durur. gündüzleri iki minare arasında biri paralel ve gergin, diğeri altta kavisli ve bol olarak görülen ipler bunlardır. her akşam değiştirilen yazılara ait ipler, gündüzden takımıyle alınarak şerefeye çıkarılır. sırasiyle mahya ipinin makaralarına takılacak o yazıya mahsus olan ara ipleri de bağlanır. gece mahya kurulacağı zaman (ki umumiyetle akşam namazından sonradır) şerefenin kenarında duran bu ipler, sırasiyle birer birer alınarak uçlarına birer kandil takılıp yakılır ve aşağıya salıverilir. kandiller yandıkça karşıya giden ve oradaki makaradan geçip gelen ip çekilmek suretiyle makaralar tahrik edilerek öbür minareye doğru gönderilir.

bu suretle evvela yazının baş harfleri ve sonra ortadaki ve nihayettekiler teşekkül ederek, yazı meydana gelir. mahyalarda gösterilen yazılar umumiyetle şunlardır:

“safa geldin ey ramazan”, “merhaba ya şehr-i ramazan”.

“bismillahirrahmanirrahim”, “elveda ya şehr-i ramazan”.

“ya allah” ve “muhammed”

“lailahe illallah”

“ahlak, dinin temelidir”, “insaf, imanın yarısıdır”.

“dünya ahiretin tarlasıdır”

eskiden ramazanın on beşinden sonra da gemi, top, kayık, köşk, ağaç, çiçek ve saire gibi resimler göstermek adetti.

mahya iplerini tertib etmek ve mahya kurmak, bilgi ve tecrübeye muhtaç bir iş olduğundan, eskiden her büyük caminin bir mahyacısı olurdu. bunlar ekseriya birbiriyle yarış edercesine en güç terkipleri yaparak, sanatlarını göstermek isterlerdi.

eskiden mahyalar, kandillerle kurulurdu. kandillerde zeytinyağı, fitil tükeninceye kadar yanar, sonra sönerdi. şimdi mahyalar elektrik ampulleriyle kurulmaktadır
  • -1
    riseofhumanity 8 ay önce
    ulan mahya ramazanda minare arasına asılan ışıklı yazı. buna paragraflar kopyalayıp yapıştırmanın amacı nedir sayın amınakoduğum?


  • genel kültür

    Genel kültür başlıkları bu bölüm altında.

    4 takipçi

  • abone ol

  • moderatörler

    lazcoder

    keyiftuccari
  • Puiv kuralları geçerli. Onun dışında;

    - KÜFÜR

    - HAKARET

    - +18

    - GOYGOY 

    - ALAKASIZ BAŞLIKLAR

    KESİNLİKLE YASAK.

popi yükleniyor...

popi yükleniyor...

pupu yükleniyor...

pupu yükleniyor...

tepe yükleniyor...

tepe yükleniyor...