4
yatağan kılıcı
yatağan, 16. yüzyılda yaygınlaşan bir türk kılıcı. bilinen ilk yatağanlardan biri ahmet tekelû ustanın sultan süleyman için yaptığı işlemeli yatağandır. new york metropolitan müzesi'nde sergilenmektedir.yatağan türk kılıç türlerinden biridir.

yatağan adının kökeni:

genel kanı, bu kılıçlar çoğunlukla denizli'nin yatağan köyünde yapıldığından ötürü, kılıcın da buranın ismiyle anıldığı şeklindedir. ayrıca köye de ismini veren bektaşi yatağan baba'nın etkisi de göz önünde bulundurulmalıdır. bir rivayet ise, kuşağa sıkıştırılan yatağanın, yan durmasından ötürü bu ismi aldığıdır. hacı bektaşi veli hazretlerinin tavsiyesi üzerine türkmen ustalar tarafından yapılan kılıcın en önemli özelliği sadece tek tarafının keskin olması ve aman diyen, teslim olan düşmana ve hayvanata yaşama şansı vermesidir.

özellikleri

yatağan, pek çok doğu kılıcı gibi kavislidir, ancak (geleneksel kılıçların aksine) keskin ağzı içe gelecek biçimde, ters kavislidir. çarpışma anında yüksek strese maruz kalan yatağanların ağızları çelikten, sırtları ise esneklik kazanması için demirden yapılırdı. sapındaki kulaklar, bileği kavrayarak, içe doğru kavislenmesi nedeniyle savrulması zor olan yatağanın kullanımını kolaylaştırır. bu kulaklar yüzünden, halk arasında "kulaklı" diye de bilinir. genelde sapından sırtına doğru uzanan bir kemer, darbe anında kırılması muhtemel olan bu bölgeyi destekler. yatağanların çoğu, sapında ve kabzasında işlemeler taşır. kabzaya sedef kakma, inci ve değerli taşlarla süslemeler yapılır. yanaklara ise ustanın adı, "allah", "muhammed", "ali" gibi kakmalar yapılır, veya kur'an'dan ayetler yazılırdı. ancak kullanımının yaygınlaşmasıyla, siviller tarafından kullanılan oldukça basit yatağanlar da yapılmıştır.

kullanımı

yatağan'ın bıçak eğimi, ispanyol "falcata"sı, mısır "kopesh"i ve yunan "kopis"iyle benzerlik göstermektedir. yarımay biçimide bir gövdenin, iç kısmı keskin, dış kısmı ise küttür. yatağan, görünüş itibariyle doğu esintileri taşısa da, kullanımı daha ziyade romalıların "gladius"larına benzer. zira, pala, şimşir gibi kılıçlar, darbe enerjisini bıçağa yayarak, kesme üzerine odaklanırken, düz kılıçlar daha çok enerjiyi kılıcın ucuna yakın odaklayarak, daha sert darbeler vurma eğilimindedir. yatağanda ise, kılıcın ucu keskin kenar üzerine yatırılarak, uç kısımın açısı değiştirilmiş, kılıç daha çok baş-boyun bölgesine vurulması için geliştirilmiştir. boyna inen sert bir darbe, bu bölgede zaten zayıf olan ortaçağ zırhlarından pek etkilenmeden hasmı öldürebilir. avrupalılar bu kullanım tarzına istinaden, bir çift yatağana "kelle makası" demişlerdir.

kısa bir kılıç olması dolayısıyla, hem sivil kullanımına uygun, hem de askerlerin yan silah olarak taşıyabileceği bir silahtı. bir çok hançer ve kısa kılıca göre daha ölümcül olması da yatağana olan ilgiyi arttırdı. yatağan, yeniçerilerin olduğu gibi, 18 ve 19. yüzyıllarda pek çok balkan ordusunun sembolüydü. yeniçeriler, öncelikli kullandıkları tüfek ve kılıçların yanında, kuşaklarında birer yatağan da taşıyorlardı.

siviller arasında da oldukça yaygın olan yatağan, kullanımı hançerden daha zor olmasına ve ustalık gerektirmesine karşın, kulaklarının azameti ve şeklinin güzel olması dolayısıyla, oldukça popüler bir silahtı. kavgalarda, açıkça üstün olan tarafın, zayıf olan tarafa yatağanın keskin ağzıyla değil de, sırtıyla müdahale etmesi bir görgü kuralıydı.


bu içeriğe henüz yorum yapılmamıştır.



  • osmanlıyız biz

    Osmanlıyız Biz Anlı da Şanlıda Osmanlıyız Biz...

    7 takipçi

  • abone ol

  • moderatörler

    666siyonist666

  • bizans torunlarının girmesi yasaktır.
    dini ve milli değerlere küfretmek yasaktır.


popi yükleniyor...

popi yükleniyor...

pupu yükleniyor...

pupu yükleniyor...

tepe yükleniyor...

tepe yükleniyor...