1
dolores ibarruri: ‘no pasaran!’
ispanya’da faşizme karşı mücadelenin en önünde yer aldı ibarruri. meydanlarda sağ eli havada ‘no pasaran’ diye haykırırken, kadınları tüm gücüyle mücadelede yer almaya çağırdı. 100 binin üzerinde kadın, direnişin sürmesinde yaşamsal öneme sahip olan bütün işlerde yer alarak madrid’i yönetti.

erkek egemenliğine karşı durarak tarihten günümüze ışık tutan kadınlar, mücadelenin nasıl büyütüleceğini de öğretiyor bize. “la pasionaria” (tutku çiçeği) adıyla nam salmış olan dolores ibarruri de onlardan biri. faşizme karşı en zorlu mücadelelerden biri ispanya’da ikinci dünya savaşı öncesinde faşist general franco’ya karşı verilirken, direnişin en önünde yer aldı ibarruri.
1920’li yıllarda ispanya komünist partisi’nin ilk üyelerinden ve parti liderlerinden biri olan ibarruri’nin yaptığı konuşmalar, ispanya iç savaşı sırasında kadınları faşizme karşı mücadele için bir araya getirdi. franco, madrid kapılarına dayandığında radyodan sesi duyulan ibarruri sesleniyordu:

“ayakta ölmek, dizlerinizin üzerinde yaşamaktan daha iyidir.”

bu söz direnişin sloganı haline gelirken, ibarruri’nin konuşmaları direnişin sürmesinin en önemli nedenlerinden biri oldu.

ibarruri kadınları direniş için teşvik etmiş, başka silah bulamazlar ise mutfak bıçağı veya benzer silahlar ile savaşmaya çağırmış, hatta kaynar suların bile madrid’e saldırıları püskürtmek için kullanılabileceğini söylemiştir. ibaruri’nin lideri olduğu, savaşa ve faşizme karşı uluslararası kadın komitesi, komünist kadınların gazetesi olan mujeres de madrid (madrid’in kadınları) ve companera’yı (yoldaş) yayımlamıştır. faşizme karşı direnişte yüz binden fazla kadın bu komitelerde yer almıştır.

direnişin sürmesi için yaşamsal öneme sahip bütün işler kadınlar tarafından yapılmış, madrid kadınlar tarafından yönetilen özgür bir şehir haline gelmiştir. barikatların kurulması, siperlerin kazılması ve ilkyardım istasyonlarının kurulmasında kadınlar görev almıştır. kendileri için ayrı bir öneme sahip olan ortak aşevlerinin ve çamaşırhanelerin örgütlenmesinde kadınlar çalışmıştır. fabrikalarda, telefon santrallerinde, okullarda çalışanlar, erzak dağıtımını gerçekleştirenler, ordu mensuplarının okuma-yazma öğrenmesi için açılan iki bin okulda ders verenler hep kadınlardır.

meydanlarda sağ yumruğu havada, “no pasaran!” (geçit yok) diye haykıran ibarruri, sadece ispanya’nın değil tüm dünyanın faşizme karşı mücadele sembollerinden biri haline gelmiştir.
nazım hikmet’in, “…ne kadar güzel şey yaratacaklarsa/ yani o korkunç hasreti daüssılâsı içimin/ güzel gözlerindedir/ madrit kapısındaki nöbetçimin” dizeleriyle bahsettiği dolores ibarruri, 1989’da 93 yaşında hayatını kaybetmiştir.

faşizme karşı savaşmak için iskoçya’dan ispanya’ya gidenlerin anısına ibarruri’nin heykeli, iskoçya’nın en büyük kenti glasgow’daki clyde caddesine dikildi.

bu içeriğe henüz yorum yapılmamıştır.



popi yükleniyor...

popi yükleniyor...

pupu yükleniyor...

pupu yükleniyor...

tepe yükleniyor...

tepe yükleniyor...