5
monopoly oyununun masum mucidi: lizzie maggie
monopoly oyunu günümüzde tüm dünyada bilinmekte ve acımasızlığı, mülkiyeti, fırsatçılığı öğreten bir oyun olarak sevilerek oynanmakta. 2015 yılında hasbro oyun şirketi, ikonikleşen bu masa oyununun 80. yıldönümünü kutladı. ancak bu oyunun kökeni, bu tarihten çok daha öncesine, büyük buhran yıllarına dayanır ve aslında amacı bugünkünden tamamen farklıdır.
monopoly oyununun kökeni aslında o dönemin ilerici kadınlarından, landlords game (mülk sahipleri oyunu) için patent almış olan lizzie maggie’ye dayanıyor ve amacı halka kapitalizmi bir biçimde öğretmek.

magie, esasında bu oyunu, döneminde henry george’nın öncülüğünü yaptığı, popüler bir politik akım olan “tek vergi usulü” teorisini öğretecek bir araç olması maksadıyla icat etti. kısa süre içerisinde magie’nin siyasi görüşlerinin eğlenceli bir özeti olan bu oyun, amerika’nın kuzeydoğusunda solcu entelektüel kesim arasında popülerlik kazandı. parker kardeşler oyunu 1935 yılında bazı değişiklikler yaparak piyasaya sürdü. magie’nin fikirlerini ilk olarak kağıda dökmesinden epey zaman sonra. ve magie’nin adı unutulanlar listesine kazındı böylece.
monopoly, esasında tekelcilere karşı protesto maksadıyla ortaya çıkarılmış bir oyun, onların tarafında olunması için değil.

magie’nin “mülk sahipleri” oyunu, 19. yüzyılın politikacı ve ekonomistilerinden, “tek vergi” olarak da bilinen “toprak değeri vergisi” kavramlarının destekçisi olan henry george’a minnet değeri taşır. ana doktrini, kişilerin ürettikleri ve şeylerin %100’üne kendilerinin sahip olmaları gerektiği, fakat doğada bulunan her şeyin, -özellikle de toprağın- herkese ait olması gerektiği üzerine.

magie’nin tasarladığı gerçek monopoly oyununda iki versiyonlu bir kurallar sistemi var, ilk versiyonda oyunu kazanmak tüm oyuncuların zenginliğini artırmasına bağlı, bu ilk oyuna magie “hayat oyunu” da diyor. çünkü bu bölüm gerçek dünyada yer alan başarı/başarısızlık gibi kavramların tamamını içeriyor.

ikinci versiyonda oyunu kazanmak için tek bir oyuncunun tüm rakiplerini ezmesi lazım. sistemin yoksulları daha yoksul zenginleri daha zengin hale getirdiğine, gelir dağılımındaki ve vergilendirmedeki eşitsizliklere dikkat çekmek isteyen magie’nin fikri ise şu: iki oyunu arka arkaya oynayan biri elbette ilk oyunun insanlık açısından daha üstün olduğunu görecek, böylece bilinçlenecek.

daha detaylı bilgi için

burasıda var


  • bildiğimi bil

    Bildiklerimiz anlatıyoruz düşündücelerimizi yazıyoruz. ufkumuzu açalım

    8 takipçi

  • abone ol

  • moderatörler

    keyiftuccari

popi yükleniyor...

popi yükleniyor...

pupu yükleniyor...

pupu yükleniyor...

tepe yükleniyor...

tepe yükleniyor...